1. Hiểu rõ về “Kẻ thù” – Nub Mark (Ghẻ) là gì và tại sao chúng xuất hiện?

Để bắt đầu lắp ráp một mô hình Gunpla, công việc đầu tiên của bạn là tách các bộ phận chi tiết (gọi là Part) ra khỏi những khung nhựa bao quanh chúng (gọi là Runner). Phần đường ống dẫn nhựa nhỏ nối giữa Runner và Part được gọi là cổng bơm nhựa (Gate).

Khi bạn dùng kìm cắt đứt cái Gate này để lấy Part ra, phần nhựa thừa còn sót lại nhô lên bề mặt Part được gọi là Nub (hay dân chơi Việt Nam gọi dân dã là “ghẻ”). Nếu bạn cắt quá sát bề mặt bằng một chiếc kìm cùn, lực ép của lưỡi kìm sẽ đè bẹp kết cấu nhựa, làm phần nhựa tại chỗ cắt bị kéo căng và biến dạng vi mô. Hậu quả là để lại một vết lõm hoặc một đốm trắng xóa trên bề mặt nhựa màu sẫm. Đó gọi là Stress mark (Vết rạn nhựa). Xử lý Nub mark (gọt sạch phần nhựa lồi) và triệt tiêu Stress mark (làm mất vết trắng) là kỹ năng vỡ lòng nhưng lại quan trọng bậc nhất. Bề mặt phải thực sự nhẵn mịn thì các bước tiếp theo như kẻ lằn chìm (Panel line) mới không bị lem, và dán decal nước mới có thể hít chặt vào nhựa mà không tạo bóng khí.

2. Dụng cụ cần thiết cho công cuộc diệt “ghẻ”

Sử dụng bấm móng tay hoặc kéo cắt giấy để cắt Gunpla là một “tội ác” đối với mô hình, vì chúng sẽ nghiền nát nhựa thay vì cắt dứt khoát. Bạn cần trang bị một kho vũ khí đúng chuẩn:

• Kìm cắt mô hình (Nipper):

  • Kìm 2 lưỡi (Double-blade): Phổ biến, rẻ tiền, lưỡi dày. Phù hợp để cắt thô nhát thứ nhất cách xa part.

  • Kìm 1 lưỡi (Single-blade): (Ví dụ: GodHand SPN-120). Lưỡi kìm mỏng như dao cạo, cắt ngọt như cắt bơ. Chuyên dùng để gọt phần nhựa sát part ở nhát cắt cuối.

• Dao trổ (Hobby Knife/Pen knife): Dùng để gọt từ từ phần nhựa thừa nhỏ xíu còn sót lại. Cần trang bị lưỡi dao thật sắc bén và thay liên tục.

• Công cụ chà nhám:

  • Giấy nhám / Bọt biển nhám (Sponge Sandpaper): Rất quan trọng để chà láng bề mặt. Có nhiều độ nhám (Grit) từ thô (nhám số nhỏ #400, #600) đến mịn (nhám số lớn #800, #1000, #2000). Bọt biển nhám ôm theo đường cong lồi lõm rất tốt.

  • Dũa kính (Glass file): Trào lưu mới trong giới Gunpla (như Gunprimer Raser, Dspiae). Dũa kính có các hạt vi mô mài mòn nhựa siêu tốt, để lại bề mặt cực bóng mà không làm trầy xước xung quanh, gần như giải quyết xong nub mark chỉ trong 1 nốt nhạc.

3. Quy tắc Vàng: Kỹ thuật cắt 2 nhát (Two-cut Method)

Đừng bao giờ kê sát kìm vào bề mặt part và bấm cái “cụp” ngay từ lần đầu tiên. Lực ép sẽ làm hỏng nhựa không thể cứu vãn. Hãy tuân thủ quy trình sau:

• Nhát cắt thứ 1 (Cắt thô): Kê mũi kìm cách bề mặt part một khoảng an toàn (khoảng 2-3 mm) trên phần Gate. Cắt rời part ra khỏi khung Runner. Lúc này, trên part vẫn còn dính một mẩu nhựa nhỏ nhô lên.

• Nhát cắt thứ 2 (Cắt tinh): Đặt part lên bàn hoặc cầm vững. Dùng kìm 1 lưỡi sắc bén (hoặc kìm mỏng), áp sát (nhưng đừng ép chặt) vào bề mặt phẳng của part, căn góc lưỡi kìm song song với bề mặt và bấm nhẹ nhàng gọt đi phần nhựa thừa.

Nếu vẫn còn sót lại một chút nhựa siêu mỏng, hãy dùng dao trổ (Hobby knife) gọt từ từ. Hướng lưỡi dao từ trong ra ngoài, miết từng lớp nhựa mỏng như bào gỗ. Tuyệt đối không ấn mạnh dao gọt một mạch, dao có thể trượt và cắt sâu vào phần nhựa chính tạo thành vết lõm.

4. Kỹ thuật chà nhám siêu mịn (Sanding & Polishing)

Đối với những người cầu toàn, cắt và gọt bằng dao là chưa đủ. Bề mặt cắt vẫn sẽ phản xạ ánh sáng khác với xung quanh. Bạn cần tiến hành chà nhám.

1. Bắt đầu với nhám thô (Grit #600): Đặt mảnh giấy nhám lên bề mặt phẳng (như que kem, tăm xỉa răng dẹt) tạo thành thanh dũa để chà các part phẳng. Chà nhẹ nhàng lên phần nhựa thừa (nub) đến khi nó bằng phẳng với bề mặt xung quanh. Lúc này khu vực chà sẽ bị xước trắng xóa – Đừng hoảng sợ, đó là điều bình thường.

2. Tăng độ mịn (Grit #800 -> #1000 -> #1200): Dùng giấy nhám số cao hơn (mịn hơn) chà đè lên khu vực cũ. Nhám mịn sẽ làm mờ dần các vết xước sâu do nhám thô để lại.

3. Quy tắc chà: Hãy chà theo một hướng thẳng, không xoay tròn. Khi đổi sang độ nhám cao hơn, hãy chà vuông góc với hướng chà của giấy nhám thô trước đó. Điều này giúp bạn dễ dàng nhìn thấy liệu bạn đã xóa hết vết xước cũ chưa.

4. Đánh bóng (Balancing/Polishing): Sử dụng các loại nhám siêu mịn (Grit #2000, #4000) hoặc khối đánh bóng (Balancer) chà xát nhẹ nhiều lần. Bề mặt xước trắng sẽ từ từ trong trẻo và bóng láng trở lại, đồng nhất với bề mặt nhựa ban đầu.

Mẹo chà nhám ướt (Wet Sanding): Khi dùng nhám số cao (#800 trở lên), bạn có thể nhúng giấy nhám vào nước rồi mới chà. Nước giúp cuốn trôi mạt nhựa, làm giấy nhám không bị bết, tăng tuổi thọ giấy và mang lại bề mặt mịn màng hơn nhiều so với chà khô. Nub Mark

5. Tuyệt chiêu xử lý Nub Mark (Vết trắng nhựa)

Đôi khi dù cắt rất cẩn thận, nhựa màu tối (đặc biệt là xanh biển, xám đen) vẫn xuất hiện vệt trắng lốm đốm do nhựa bị kéo căng bên trong. Hãy áp dụng các mẹo “dân gian” sau:

• Tuyệt chiêu móng tay: Dùng móng tay cái chà xát, miết thật mạnh và nhiều lần lên vết trắng. Lực ma sát tạo ra nhiệt lượng nhỏ giúp cấu trúc nhựa sắp xếp lại, vết trắng sẽ mờ đi đáng kể (lên đến 80%). Nub Mark

• Dùng bút Marker: Nếu vết trắng không thể cứu vãn, hãy dùng bút Gundam Marker cùng màu (hoặc chấm nhẹ đầu bút kẻ line) tô nhẹ vào vết trắng, sau đó dùng ngón tay xoa nhanh để mực thừa bay đi, chỉ để lại màu len lỏi che giấu vết trắng. Nub Mark

• Phủ Topcoat che khuyết điểm: Sau khi hoàn tất xử lý ghẻ, chà nhám, kẻ line và dán decal, bước cuối cùng bạn phải làm là phun xịt bảo vệ Topcoat dạng Nhám (Matte/Flat). Lớp nhám của Topcoat có khả năng che giấu những vết xước răm dăm và vết trắng mờ còn sót lại một cách thần kỳ, mang lại vẻ ngoài hoàn mỹ 100% cho mô hình. Nub Mark

Xử lý nub mark là nền tảng cơ bản nhất của thú chơi Gunpla. Khi bạn làm chủ được đôi tay, chiếc kìm và giấy nhám, mô hình của bạn đã vượt qua ranh giới của một món đồ chơi lắp ráp thông thường. Nub Mark

Thông tin liên hệ MCH HOBBY – Chuyên dụng cụ Kìm cắt, Dũa, Giấy nhám Gunpla:

• Địa chỉ: Số 14 Ngõ 134 Cầu Diễn, Minh Khai, Bắc Từ Liêm, Hà Nội

• Hotline: 098.7111.198

• Website: MCH HOBBY

• Email: mchhobby@gmail.com

• Fanpage Facebook: MCH HOBBY